Setiap tahun pada 14 November, dunia memperingati Hari Diabetes Sedunia 2026 atau World Diabetes Day bagi meningkatkan kesedaran tentang diabetes, kepentingan diagnosis awal serta langkah yang boleh dilakukan untuk mengurangkan risiko penyakit ini.
Untuk tahun 2026, tema yang diketengahkan oleh International Diabetes Federation (IDF) ialah Early Action on Diabetes, yang memberi penekanan kepada tindakan awal, termasuk mengenali risiko, menjalani saringan dan mendapatkan rawatan seawal mungkin.
Diabetes bukan sekadar masalah gula dalam darah yang tinggi. Jika tidak dikawal dengan baik, keadaan ini boleh memberi kesan kepada pelbagai organ penting termasuk jantung, buah pinggang, mata dan saraf.
Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), jumlah individu yang hidup dengan diabetes di seluruh dunia meningkat daripada kira-kira 200 juta pada tahun 1990 kepada 830 juta pada tahun 2022.
Diabetes Di Malaysia Juga Perlu Diberi Perhatian
Di Malaysia, diabetes bukan isu kecil.
Berdasarkan Tinjauan Kebangsaan Kesihatan dan Morbiditi atau NHMS 2023, prevalens diabetes dalam kalangan orang dewasa di Malaysia ialah 15.6 peratus.
Daripada jumlah tersebut, 9.7 peratus telah mengetahui bahawa mereka menghidap diabetes, manakala 5.9 peratus lagi mempunyai paras gula darah yang tinggi tetapi tidak mengetahui bahawa mereka menghidap diabetes.
Sebab itulah pemeriksaan kesihatan secara berkala sangat penting. Jangan hanya menunggu sehingga badan mula menunjukkan perubahan yang ketara.
Jangan Anggap Diabetes Hanya Berlaku Kerana Makan Manis
Ramai mengaitkan diabetes semata-mata dengan tabiat mengambil gula atau makanan manis.
Hakikatnya, diabetes jenis 2 mempunyai pelbagai faktor risiko. Antaranya berat badan berlebihan, kurang melakukan aktiviti fizikal, pemakanan yang tidak seimbang serta faktor genetik dan sejarah keluarga.
Pengambilan makanan dan minuman tinggi gula secara berlebihan tetap perlu diberi perhatian kerana ia boleh menyumbang kepada pengambilan kalori berlebihan dan peningkatan berat badan.
Namun, mengurangkan gula sahaja belum tentu mencukupi.
Corak pemakanan secara keseluruhan juga penting.
Mulakan Dengan Perubahan Kecil Dalam Pinggan
Tidak semestinya perlu menunggu tahun baru untuk mula makan dengan lebih baik.
Anda boleh bermula dengan perubahan kecil dalam hidangan harian.
Kurangkan minuman bergula seperti teh ais, kopi dengan susu pekat, minuman berperisa dan minuman berkarbonat. Jika sudah terbiasa dengan minuman manis, cuba kurangkan tahap kemanisan secara berperingkat.
Dalam hidangan utama pula, cuba lebihkan sayur-sayuran dan pilih sumber protein seperti ikan, ayam tanpa kulit, telur atau kekacang.
Pengambilan nasi, mi atau makanan berkanji juga boleh disesuaikan mengikut keperluan individu dan jumlah hidangan keseluruhan.
Buah pula tetap boleh dimakan sebagai sebahagian daripada diet seimbang. Cuma elakkan anggapan bahawa semakin banyak buah semakin baik kerana buah juga mengandungi karbohidrat dan gula semula jadi.
Bagi individu yang sudah mempunyai diabetes, perancangan pemakanan perlu disesuaikan dengan keadaan kesihatan dan rawatan masing-masing.
Perubahan kecil dalam pemakanan ini juga selari dengan mesej Hari Diabetes Sedunia 2026 yang menggalakkan masyarakat mengambil tindakan awal untuk menjaga kesihatan.
Bergerak Lebih Banyak
Selain pemakanan, aktiviti fizikal memainkan peranan penting dalam mengurangkan risiko diabetes jenis 2.
WHO menyarankan sekurang-kurangnya 150 minit aktiviti fizikal intensiti sederhana setiap minggu sebagai antara langkah untuk membantu mencegah atau melambatkan perkembangan diabetes jenis 2.
Tak semestinya kena terus berlari lima kilometer.
Berjalan cepat selama 30 minit beberapa kali seminggu, menggunakan tangga, melakukan kerja rumah atau bersenam ringan juga boleh membantu meningkatkan tahap aktiviti harian.
Yang penting adalah konsisten.
Hari Diabetes Sedunia 2026: Kenali Risiko Dan Buat Saringan
Salah satu mesej utama Hari Diabetes Sedunia tahun ini ialah jangan menunggu sehingga komplikasi berlaku.
IDF memberi amaran bahawa sehingga 50 peratus individu dengan diabetes jenis 2 mungkin sudah mempunyai komplikasi ketika mereka pertama kali didiagnosis.
Sebab itu mereka yang mempunyai faktor risiko seperti sejarah keluarga diabetes, berat badan berlebihan atau kurang aktif secara fizikal wajar berbincang dengan profesional kesihatan mengenai saringan yang sesuai.
Ujian gula darah merupakan antara kaedah asas yang digunakan untuk mengesan diabetes. Diagnosis awal membolehkan rawatan dan perubahan gaya hidup dimulakan lebih awal.
Anda mungkin berminat dengan
Antara ujian yang boleh digunakan ialah ujian glukosa darah puasa dan HbA1c. Jenis ujian serta kekerapan saringan bergantung pada faktor risiko dan penilaian profesional kesihatan.
Diabetes jenis 2 juga boleh berlaku tanpa simptom yang jelas pada peringkat awal. Sebab itulah seseorang tidak sepatutnya menganggap dirinya bebas daripada diabetes hanya kerana masih berasa sihat.
Bertindak Awal, Jangan Tunggu Terlambat
Hari Diabetes Sedunia 2026 bukan sekadar kempen untuk mereka yang sudah menghidap diabetes.
Ia juga menjadi peringatan kepada kita semua untuk melihat semula rutin harian.
Adakah terlalu banyak minuman manis di atas meja? Adakah sayur jarang masuk dalam pinggan? Sudah lama tidak bersenam atau membuat pemeriksaan kesihatan?
Tidak perlu mengubah semuanya dalam satu hari.
Mulakan dengan satu perkara yang boleh dilakukan secara konsisten.
Kurangkan satu minuman manis sehari, tambah sayur dalam hidangan tengah hari, berjalan selepas makan atau buat pemeriksaan kesihatan yang sudah lama tertangguh.
Sesuai dengan tema Early Action on Diabetes, tindakan kecil yang dilakukan lebih awal boleh membawa perubahan besar untuk kesihatan pada masa hadapan.
Dapatkan lebih banyak resipi yang mudah, sedap & cepat masak di laman web RASA:
Daun Mangga Tersimpan 5 Kemujaraban, Antaranya Penawar Diabetes.
10 Jenis Buah-buahan Elok Untuk Diabetes. Bersederhanalah Bila Makan Ya.
Tonton lebih banyak video masakan mudah & sedap di Youtube @Majalah Rasa Official:
Tak tahu nak masak apa? Lubuk resipi RASA kini di SEENI, tak perlu susah lagi.
Download
sekarang!
