Bila memasak, kita biasanya terus potong bahagian yang nampak “tak cantik” lalu masuk tong sampah.Batang brokoli? Buang. Daun lobak? Buang. Kulit kentang? Buang juga.
Padahal, banyak bahagian sayur yang sering dianggap sisa sebenarnya masih boleh dimakan dan digunakan dalam masakan.Konsep ini dikenali sebagai zero-waste cooking, iaitu pendekatan memasak yang cuba menggunakan sebanyak mungkin bahagian sesuatu bahan makanan supaya kurang yang terbuang.
Bukan sahaja membantu mengurangkan pembaziran, malah kadang-kadang kita boleh dapat satu lagi hidangan daripada bahan yang selama ini terus masuk tong sampah. Ini antara bahagian sayur yang boleh diberi “peluang kedua” di dapur.
1. Batang Brokoli
Ramai orang ambil bahagian florets brokoli sahaja dan terus buang batangnya.
Sebenarnya, batang brokoli boleh dimakan.Bahagian luarnya mungkin sedikit keras, jadi kupas lapisan tersebut dahulu. Bahagian dalamnya lebih lembut dan mempunyai rasa yang sedikit manis.
Ia boleh dihiris nipis untuk tumisan, dipotong memanjang seperti fries, dimasukkan ke dalam sup atau dikisar menjadi sos pasta.Kalau selalu beli brokoli, cuba fikir dua kali sebelum batangnya masuk tong sampah.
2. Batang Daun Ketumbar
Bila menggunakan daun ketumbar, ramai mengambil daun sahaja. Batangnya pula kadang-kadang terus dibuang. Sebenarnya batang ketumbar juga mempunyai aroma yang kuat dan boleh digunakan dalam pelbagai masakan.
Cincang halus dan masukkan dalam sambal, sos pencicah, sup atau bahan kisar. Untuk masakan yang memerlukan ketumbar dikisar bersama bawang dan cili, bahagian batang memang sesuai digunakan.
3. Daun Lobak Merah
Kalau membeli lobak merah yang masih mempunyai daun di bahagian atas, jangan terlalu cepat membuangnya.Daun lobak merah boleh digunakan seperti herba.
Ia boleh dicincang halus dan dicampurkan dalam pesto, sup, salad atau sebagai garnish.Rasanya sedikit herba dan mungkin mempunyai sedikit rasa pahit, jadi gunakan dalam jumlah sederhana terlebih dahulu.
Pastikan daun dibasuh dengan bersih sebelum digunakan.Bagi yang belum pernah mencubanya, mulakan dengan sedikit daun dalam masakan yang sudah biasa dibuat. Cara ini lebih mudah untuk mengenali rasanya tanpa mengubah keseluruhan hidangan.
4. Kulit Kentang
Kentang tidak semestinya perlu dikupas setiap kali memasak.Untuk sesetengah hidangan, kulit kentang boleh dibiarkan sekali selepas dicuci dan digosok dengan bersih.
Kalau tetap mahu mengupas kentang, kulit yang masih elok boleh dibakar atau dimasukkan ke dalam air fryer bersama sedikit minyak dan perasa sehingga rangup.Tetapi elakkan menggunakan kentang yang sudah bertukar hijau atau mempunyai banyak tunas.
Pastikan juga kulit yang hendak digunakan tidak mempunyai bahagian hijau, tanda kerosakan atau rasa pahit. Memasak tidak semestinya menghapuskan bahan toksik semula jadi yang boleh terkandung dalam kentang bermasalah.
5. Daun dan Batang Saderi
Daun saderi kadang-kadang tidak mendapat perhatian seperti batangnya. Padahal daun tersebut mempunyai aroma yang cukup kuat. Cincang dan masukkan ke dalam sup, bubur, nasi goreng atau stok.
Bahagian batang yang kecil atau kurang cantik juga boleh dikumpulkan bersama lebihan bawang dan lobak untuk membuat stok sayur. Daripada membuangnya, kita boleh jadikan asas kepada hidangan lain.
6. Batang Cendawan
Batang cendawan tertentu juga boleh digunakan dalam masakan. Untuk cendawan seperti shiitake, batangnya mungkin agak keras untuk dimakan terus tetapi masih sesuai digunakan untuk menghasilkan stok atau kuah.
Bagi cendawan yang batangnya lebih lembut, cincang dan campurkan ke dalam inti, sup atau tumisan.Teksturnya mungkin berbeza daripada bahagian kepala cendawan, tetapi rasanya masih boleh dimanfaatkan.
Gunakan hanya cendawan yang dikenal pasti selamat dimakan. Bukan semua jenis cendawan sesuai digunakan, terutama cendawan liar yang tidak diketahui spesiesnya.
7. Bahagian Hijau Daun Bawang
Ada orang hanya menggunakan bahagian putih daun bawang dan meninggalkan bahagian hijau.Sebenarnya kedua-duanya boleh digunakan. Bahagian hijau boleh dihiris nipis sebagai garnish untuk sup, mi, telur atau nasi goreng.
Ia juga boleh dimasukkan ke dalam stok untuk memberikan aroma tambahan.Bahan kecil seperti ini mungkin nampak remeh, tetapi kalau selalu memasak, jumlah yang dibuang boleh menjadi banyak.
8. Kulit Lobak Merah
Lobak merah yang sudah dicuci dengan bersih sebenarnya tidak semestinya perlu dikupas. Kalau mahu mengupasnya juga, kulit yang nipis itu boleh dikumpulkan untuk menghasilkan stok sayur.
Campurkan bersama lebihan bawang, batang saderi dan herba yang masih elok. Selepas direbus, tapis dan gunakan stok tersebut untuk sup, pasta atau masakan berkuah.
Jangan Guna Semua “Lebihan” Secara Membuta Tuli
Zero-waste cooking bukan bermaksud semua benda mesti dimakan.Bahagian yang sudah berkulat, berbau pelik, berlendir atau rosak tetap perlu dibuang. Begitu juga bahagian tumbuhan tertentu yang memang tidak sesuai dimakan. Sebelum menggunakan kulit atau daun, basuh bahan dengan bersih dan pastikan ia masih dalam keadaan baik.
Kalau ragu-ragu sama ada sesuatu bahagian tumbuhan selamat dimakan, lebih baik semak dahulu daripada cuba secara rawak. Contohnya, daun dan batang pokok kentang atau tomato bukan bahan yang patut digunakan sebagai sayur hanya kerana kita mahu mengurangkan sisa makanan.
Lebihan sayur yang hendak disimpan juga perlu dikendalikan dengan baik. Simpan dalam bekas bersih di dalam peti sejuk dan jangan biarkan bahan yang mudah rosak terlalu lama pada suhu bilik.
Anda mungkin berminat dengan
Mulakan Dengan Satu Bahan
Tak perlu terus ubah seluruh cara memasak. Mulakan dengan sesuatu yang mudah. Lain kali beli brokoli, gunakan sekali batangnya.
Bila ada lebihan daun bawang, masukkan dalam sup. Kulit sayur yang bersih pula boleh dikumpulkan untuk dijadikan stok. Perubahan kecil seperti ini mungkin nampak tidak besar, tetapi ia membantu kita melihat makanan dengan cara yang berbeza.
Kadang-kadang apa yang kita anggap sebagai “sisa” sebenarnya masih mempunyai rasa, tekstur dan kegunaan. Kita cuma belum biasa menggunakannya. Dan mungkin itulah idea paling mudah di sebalik zero-waste cooking — sebelum buang, tanya dulu:
“Bahagian ini betul-betul tak boleh digunakan, atau sebenarnya aku belum tahu nak masak macam mana?”
[Sertai Telegram Geng Rasa Share Resipi]
Dapatkan lebih banyak resipi yang mudah, sedap & cepat masak di laman web RASA.
6 Resipi Kaya Omega-3: Sedap, Sihat & Mudah Nak Buat Di Rumah
Makanan Malaysia Unik, 9 Keistimewaan Menakjubkan Di Mata Pelancong
Senarai Makanan Kaya Omega-3 & Tinggi Asid Lemak, Penting Untuk Diet Harian
Tak tahu nak masak apa? Lubuk resipi RASA kini di SEENI, tak perlu susah lagi.
Download
sekarang!
